A Vava Inouva
Idir’in “A Vava Inouva”sı, Kabiliye’nin sözlü kültürünü modern folk diliyle buluşturan ve daha sonra uluslararası ölçekte tanınan bir şarkıya dönüştü. Şarkının kaderi ise bir radyo programındaki beklenmedik değişiklikle başladı.
A Vava Inouva’nın kökleri Kabiliye’nin sözlü kültürüne uzanıyor. Şarkının metni Mohamed Benhamadouche, yani Ben Mohamed tarafından yazıldı; müziği ise Idir’e ait. Hikâyede eski Kabiliye masalları, dağ köylerindeki kış geceleri ve aile çevresinde anlatılan hikâyelerin kuşaktan kuşağa aktarılması önemli bir yer tutuyor.
Şarkının ilk kaderi aslında başka bir sanatçı için düşünülmüş olmasıydı. Idir, parçayı Nouara için hazırlamıştı. Nouara’nın radyodaki yayına katılamaması üzerine genç Idir’in şarkıyı kendisinin seslendirmesi gerekti. Idir’in gitar eşliğindeki performansı ve Mila’nın vokaliyle oluşan kayıt kısa sürede büyük ilgi gördü.
Parçanın gücü, modern bir akustik gitar düzenlemesi ile çok daha eski bir kültürel anlatıyı aynı yerde buluşturmasından geliyordu. Kabiliye’deki geleneksel gece toplantıları, masallar ve öğretiler şarkının merkezinde kalırken, kayıt dönemin folk estetiği sayesinde Akdeniz’in ötesine taşındı.
A Vava Inouva daha sonra farklı dillere çevrildi ve Idir’in uluslararası tanınırlığının temel parçalarından biri oldu. INA arşivindeki 1992 tarihli performans kaydı da şarkının Idir’in canlı repertuvarındaki yerini gösteriyor. Böylece bir radyo yayınındaki beklenmedik değişiklik, Kabiliye dilindeki bir şarkının dünyanın farklı yerlerinde duyulmasına açılan kapıya dönüştü.
A Vava Inouva'nın hikâyesi, sözlü kültürün modern kayıt teknolojisiyle nasıl yeni bir dolaşım alanı bulabildiğini gösteriyor. Idir'in Kabiliye kültüründen beslenen parçası, dağ köylerinde kış gecelerinde anlatılan masalların, aile toplantılarının ve kuşaktan kuşağa aktarılan hikâyelerin modern folk düzenlemesiyle birleşmesiyle şekillendi. Parçanın ilk kez başka bir sanatçı için düşünülmüş olması ve radyodaki beklenmedik değişiklik sonucunda Idir tarafından seslendirilmesi, şarkının kaderindeki tesadüf unsurunu da güçlendiriyor.
Gitarın sade yapısı ve vokallerin öne çıkması, kültürel anlatının anlaşılır kalmasını sağladı. Sonraki yıllarda farklı dillere uyarlanması ise Kabiliye dilindeki bir şarkının uluslararası dolaşıma girebileceğini gösterdi. Bu nedenle A Vava Inouva, yalnızca bir folk hit'i değil, yerel hafızanın müzik yoluyla sınırları aşmasının örneklerinden biri.